Reacties uitgeschakeld voor VVSG-nieuwjaarsgeschenk: verkiezingsmemorandum

VVSG-nieuwjaarsgeschenk: verkiezingsmemorandum

Door | 2 januari 2019 | Nieuws

Het VVSG-verkiezingsmemorandum richt zich tot de beleidsmakers van de Vlaamse, federale en Europese overheden, in het kader van de verkiezingen van 26 mei 2019. De VVSG kijkt naar de toekomst.

Het memorandum is een interessant document voor lokale bestuurders, maar ook voor ambtenaren. Wat kan het lokale niveau ondernemen en wat kunnen de Vlaamse, federale en Europese overheden doen om goed lokaal beleid te voeren?

Bron: VVSG, 2 januari 2019.



‘The New Localism’. Onze samenleving verandert in sneltreinvaart: nieuwe uitdagingen, nieuwe kansen. De lokale besturen zitten op de eerste rij om de kansen te grijpen en de uitdagingen aan te pakken. Gemeenten voelen als geen ander de noden op het terrein. Ze zijn als burgernabij bestuur het best geplaatst om de juiste antwoorden te bieden. Hierin verschillen de lokale besturen van andere regionale, nationale of Europese overheden: voor hen zijn de lokale besturen dus een cruciale partner.

Het memorandum steunt op het uitgangspunt van een volwaardig partnerschap. Resultaten worden samen bereikt, of ze worden niet bereikt.
De maatschappelijke noden zijn vandaag zo complex dat een overheid alleen ze niet kan oplossen. Een wij-zij-perspectief heeft geen zin. Overheden die hun rol opnemen als netwerkorganisaties en partnerschappen aangaan, zullen effectiever zijn in hun beleid en dienstverlening. De VVSG pleit voor een volwaardig partnerschap dat zich uit in twee dimensies: een interne samenwerking tussen de Europese, federale, Vlaamse en lokale overheidsniveaus (interbestuurlijk), en een externe samenwerking tussen de overheden en de diverse maatschappelijke actoren: de burgers en middenveldorganisaties, bedrijven, en kennisinstellingen (model van de quadruple helix). De basisafspraak is dat iedere overheid zich richt op haar kernrol: centrale overheden die de generieke kaders vaststellen en de lokale besturen die de
concrete invulling geven aan het beleid. De visie van een volwaardig partnerschap als voorwaarde voor een effectief beleid vormt de rode draad in dit verkiezingsmemorandum van de VVSG. Het partnerschap zal u terugvinden in de diverse voorstellen. Het bijna volledig samenvallen van de komende federale, Vlaamse en lokale bestuursperiode biedt een mooie kans om samen beleid te voeren.

Welke beleidskeuzes vraagt de VVSG aan de andere overheden? Welke oplossingen zouden een grote stap voorwaarts betekenen voor sterke lokale besturen?

  1. Lokale autonomie en beleidsruimte: lokale besturen staan het dichtst bij de praktijk, waar mensen wonen, werken, winkelen, uitgaan, … Het is op dit niveau dat de gemeente en de stad beleidsruimte en autonomie nodig hebben. Bestuurders en beleidsmedewerkers maar ook burgers of organisaties moeten er goed op elkaar kunnen inspelen, innovatieve formules moeten er kunnen groeien. Een teveel aan regels belemmeren dit. Iedereen wint wanneer lokale bestuurders meer experimenteerruimte krijgen.
  2. Genoeg financiële ruimte: een gemeente moet kunnen investeren in infrastructuur en sociaal beleid. Maar de budgettaire ruimte wordt bijna helemaal opgesoupeerd door de sterk stijgende pensioenuitgaven die de lokale besturen moeten dragen voor hun ex-statutair personeel. Dit
    is niet langer houdbaar en vraagt dringend een oplossing. Ook is een aanpassing nodig van het Gemeentefonds, moet er een nieuw systeem komen voor het kadastraal inkomen, en de gemeentelijke en de centrale beleids- en beheerscyclus moeten voortaan gelijk lopen (de ene
    is zesjaarlijks, de andere jaarlijks).
  3. Samenleven in diversiteit: mensen willen goed samenleven, in een aangename omgeving, zonder spanningen met de buren en andere inwoners. De lokale bestuurders hebben ondersteuning nodig om de lokale sociale cohesie te versterken in een context van superdiverse gemeenschappen en opinies die soms ver uit elkaar gaan staan. Zoiets lukt niet vanuit één beleidsdomein, of vanuit één
    overheidsniveau. Een transversale aanpak is nodig. De VVSG vraagt een breed programma voor Sociale Cohesie over de Europese, federale, Vlaamse en lokale overheidsniveaus heen, acties die breed gaan, ook in samenwerking met mensen en organisaties buiten de overheid.
  4. Terugdringen van armoede en versterken van de zorg: na de verregaande integratie van de OCMW’s en de gemeenten, moeten we groeien naar een echte integrale en geïntegreerde aanpak van het lokale sociale beleid. Armoede staat de komende jaren bovenaan de agenda: niet alleen in de steden, ook
    in de kleinere gemeenten. Om de noden van een verzilverende samenleving aan te pakken moeten gemeenten de regie kunnen voeren over de afstemming tussen de diverse organisaties die bij hen actief zijn.
  5. Bestuurlijke transitie naar de regioschaal: de VVSG ziet in de toekomst drie parallelle bestuurlijke transities. Lokale besturen met onvoldoende bestuurskracht kunnen beter actief een (vrijwillige) fusie overwegen, ondersteund door een aangepaste fusiebonus. Ook vraagt de VVSG een sturing
    vanuit de gemeenten in de evolutie naar een 20-tal regiowerkingen in Vlaanderen. Die regio’s bouwen voort op een bestaande sociaaleconomische streekrealiteit. Tegelijk moeten de Vlaamse en de federale overheid overschakelen naar een andere modus operandi: zij passen zich aan en komen met afgestemde procedures en regelgeving naar de regio’s.
  6. Ondernemerschap en innovatie: een levendige gemeente kent levendige kernen. De VVSG pleit voor de integratie van de verschillende functies in de kernen. De economische bedrijvigheid moet zich er met diverse andere woon-, werk-, en leef-functies kunnen verweven. De VVSG dringt sterk aan op
    de opheffing van administratieve barrières, zoals een drastische modernisering van de economische regelgeving rond de drankvergunningen, de wet op de openingsuren en de kansspelvergunningen.
  7. Inzetten op een gezonde leefomgeving: de VVSG dringt aan op een consequent Vlaams ruimtelijk beleid dat kiest voor kernversterking en voor het sparen van de woonreservegebieden. Er moet
    een stop komen op het ontwikkelen van manifest slecht gelegen, niet ontwikkelde woon- en woonreservegebieden. Vlaanderen moet nog méér inzetten op een duurzamer mobiliteitsbeleid en op lokale hernieuwbare energie.
  8. Nieuwe vormen van participatie: de lokale bestuursstijl zal sterk beïnvloed worden door de toename van burgerparticipatie en initiatieven van burgers en burgerorganisaties die inzetten op co-creatie. De VVSG en haar leden juichen dit toe: de inzet van burgers in allerlei burgerprojecten kan de lokale democratie en sociale cohesie versterken, zonder dat dit een aantasting moet betekenen van het
    primaat van de politiek. Van zowel burgemeesters, schepenen, en raadsleden, als van de gemeentelijke medewerkers vraagt dit een open bestuurscultuur. De VVSG wil in samenwerking met Vlaanderen een rol opnemen om de lokale mandatarissen en medewerkers hierin te ondersteunen.
  9. Samenwerking en afstemming in lokaal ICT-beleid: de VVSG vraagt dat de federale overheid, de Vlaamse overheid en de lokale besturen een overkoepelende ICT-strategie te ontwikkelen, met gedeelde standaarden voor IT-systemen, regels voor interbestuurlijke digitaliseringsprojecten, en een aanbod van IT-bouwblokken waaruit lokale besturen kunnen putten. Door dit centraal aan te bieden kunnen besturen zich focussen op de strategische aspecten van data en technologie. De VVSG vraagt bijzondere aandacht voor digitale ongeletterdheid: slimme gemeenten kunnen niet zonder slimme burgers.

317 total views, 4 today